Helgakviša Hundingsbana önnur
Fra Va/lsvngom
Sigmvndr konvngr Va/lsvngs son atti Borghilldi af Brįlvndi; ža/ heto son sinn Helga oc eptir Helga Hiorvaržssyni; Helga fostraži Hagall. Hvndingr het rikr konvngr, viž hann er Hvndland kent. Hann var hermažr micill oc atti marga sono ža er i hernaši vįro. Ofrižr oc dylgior vįro a milli žeirra Hvndings konvngs oc Sigmvndar konvngs, drapo hvarir annarra frondr. Sigmvndr konvngr oc hans ettmenn héto Volsvngar oc Ylfingar. Helgi fór oc niosnaži til hirdar Hvndings konvngs a lį/n; Hemingr son Hvndings konvngs var heima. Enn er Helgi for ķ brot, ža hitti hann hiaržarsvein oc qvaž:
1  5	«Segšv Hemingi, at Helgi man, hvern i brynio bragnar feldo, er vlf grįn inni ha/fšot, žar er Hamal hvgši Hvndingr konvngr.»
Hamall het son Hagals. Hvndingr konvngr sendi menn til Hagals at leita Helga; enn Helgi matti eigi foržaz annan veg enn tóc kleži ambottar oc gecc at mala. Žeir leitožo oc fvndo eigi Helga; ža qvaž Blindr inn ba/lvisi:
2  5	«Hvoss ero a/go i Hagals žyio, era žat carls ett, er a kvernom stendr: steinar rifna, steyccr lvžr fyrir.
3  5	Nv hefir ha/rž domi hildingr žegit, er visi scal valbygg [mala]; heldr er somri hendi žeirri mežalkafli enn ma/ndvltre.»
4  5  11	Hagall svaraži oc qvaž: «Žat er litil va, žott lvžr žrvmi, er mer konvngs ma/ndvl hrorir; hon scevaži scyiom efri oc vega žordi sem vikingar, ažr hana Helgi ha/pto gorži; systir er hon žeirra Sigars oc Ha/gna, žvi hefir a/tvl a/go Ylfinga man.»
Vndan comz Helgi oc for a herscip; hann feldi Hvnding konvng oc var sižan callažr Helgi Hvndingsbani. Hann la mež her sinn i Brvnavagom oc hafži žar strandha/gg, oc įto žar rįt. Ha/gni het konvngr; hans dottir var Sigrvn, hon var valkyria oc reiž lopt oc la/g; hon var Svava endrborin. Sigrvn reiž at scipom Helga oc qvaž:
5  5	«Hverir lata flióta fley viž backa, hvar hermegir heima eigvž? hvers bižit er i Brvnavagom, hvert lystir yžr leiž at canna?»
6  5	Helgi qvaž: «Hamall letr fliota fley viž backa, eigom heima i Hlesseyio, bižom byriar i Brvnavagom, a/str lystir oss leiž at kanna.»
7  5	Sigrvn qvaž: «Hvar hefir žv, hilmir! hildi vacža eža ga/gl alin Gvnnar systra? hvi er brynia žin bloži stoccin, hvi scal vnd hialmom hrįtt kiot eta?»
8  5	Helgi qvaž: «Žat vann nest nżss nižr Ylfinga fyr vestan ver, ef žic vita lystir, er ec biorno tóc i Bragalvndi oc ett ara oddom saddac.
9	Nv er sagt, mer! hvažan sacar goršvz, žvi var a legi mer lķtt steict etiž.»
10  5	Sigrvn qvaž: «Vig lysir žv, varž fyr Helga Hvndingr konvngr hniga at velli; bar socn saman, er seva hefndož, oc bvsti blož a brimiss eggiar.»
11  5	Helgi qvaž: «Hvat vissir žv, at žeir se, snot svinnhvgvš! er seva hefndo? margir ’ro hvassir hildings synir oc amvnir ossom nižiom.»
12  5	Sigrvn qvaž: «Varca ec fiarri, folcs oddviti! ger a morgom grams aldrlocom; žo tel ec slegian Sigmvndar bvr, er i valrvnom vigspioll segir.
13  7	Leit ec žic vm sinn fyrr a langscipom, ža er žv bygšir blodga stafna oc vrsvalar vnnir leko; nv vill dyliaz da/glingr fyr mer, enn Ha/gna mer [Helga] kennir.»
Granmarr het ricr konvngr, er bió at Svarinsha/gi; hann atti marga sono: [einn het] Ha/šbroddr, annarr Gvšmvndr, žriži Starcažr. Ha/žbroddr var i konvngastefno, hann fastnaži ser Sigrvno Ha/gnadottvr. Enn er hon spyrr žat, ža reiž hon mež valkyrior vm lopt oc vm la/g at leita Helga. Helgi var ža at Logafiollom oc hafži bariz viž Hvndings sono; žar feldi hann ža Alf oc Eyiolf, Hiorvarž oc Hervarž, oc var hann allvigmožr oc sat vndir Arasteini; žar hitti Sigrvn hann oc rann a hals hanom oc kysti hann oc sagdi hanom erendi sit, sva sem segir i Volsvngaqvižo inni forno:
14  5	Sotti Sigrvn sicling glažan, heim nam hon Helga ha/nd at sokia, kysti oc qvaddi konvng vnd hialmi; ža varž hilmi hvgr a uifi.
15	Fyrr lez hon vnna af a/llom hvg syni Sigmvndar, en hon sež hafži.
16  5	«Var ec Ha/žbroddi i her fa/stnož, enn iofvr annan eiga vildac; žo siamc, fylcir! fronda reiži, hefi ec mins fa/dvr mvnraž brotiž.»
17	Nama Ha/gna mer of hvg mela, hafa qvaz hon Helga hylli scyldo.
18  5	Helgi qvaž: «Hirž eigi žv Ha/gna reiži ne illan hvg ettar žinnar! žv scalt, mer vng! at mer lifa; ett attv, in goža! er ec [eigi] siamc.»
Helgi samnadi ža miclom scipaher oc for til Frecasteins, oc fengo i hafi ofvišri mannhett; ža qvomo leķptr yfir ža, oc stožo geislar i scipin. Žeir sa i loptino at valcyrior nķo rižo, oc kendo žeir Sigrvno; ža legši storminn, oc qvomo žeir heilir til landz. Granmars synir sato a biargi noccoro, er scipin sigldo at landi. Gvdmvndr hliop a hest oc reiš a niosn a bergit viž ha/fnina; ža hlóžo Volsvngar seglom. Ža qvaž Gvdmvndr:
19  5	«Hverr er scioldvngr sa er scipom styrir, letr gvnnfana gvllinn fyrir stafni? žiccia mer friž i farar broddi, verpr vigroža vm vikinga.»
20  5	Sinfiotli qvaž: «Her ma Ha/dbroddr Helga kenna flotta tra/žan i flota mižiom; hann hefir ežli ettar žinnar, arf Fiorsvnga vnd sic žrvngit.»
21  5	Gvdmvndr qvaž: «Žvi fyrr scolo at Frecasteķni sattir saman vm sakar doma; mal er, Ha/dbroddr! hefnd at vinna, ef ver legra lvt lengi barom.»
22  5	Sinfiotli qvaž: «Fyrr mvndv, Gvdmvndr! geitr vm halda oc bergscorar brattar klifa, hafa žer i hendi heslikylfo; žat er žer bližara enn brimiss domar.»
23  5	Helgi qvaž: «Žer er, Sinfiotli! semra myclo gvnni at heyia oc glaža orno, enn onytom oržom at deila, žott hilldingar heiptir deili.
24  5  9	Žicciat mer gožir Granmars synir, žo dvgir siklingom satt at mela; žeir mercž hafa a Moinsheimom, at hvg hafa hiorom at bregša; ero hildingar ha/llzti sniallir.»
Gvdmvndr reiš heim mež hersa/go; ža sa/množo Granmars synir her. Como žar margir konvngar: žar var Ha/gni fašir Sigrvnar oc synir hans Bragi oc Dagr. Žar var orrosta micil, oc fello allir Granmars synir oc allir žeirra ha/fžingiar, nema Dagr Ha/gnason fecc griž oc vann eiža Volsvngom. Sigrvn gecc i valinn oc hitti Ha/dbrodd at kominn da/ža. Hon qvaž:
25  5	«Mvna žer Sigrvn fra Sevafiollom, Ha/žbroddr konvngr! hniga at armi; ližin er evi — opt nįir hrefi granstož grižar — Granmars sona.»
Ža hitti hon Helga oc varž allfegin. Hann qvaž:
26  5	«Erat žer at a/llo, alvitr! gefiž, žo qvež ec nocqvi nornir valda; fello i morgon at Frecasteini Bragi oc Ha/gni, varž ec bani žeirra.
27  5	Enn at Styrkleifom Starcažr konvngr, enn at Hlebiorgom Hrollį/gs synir; žann sa ec gylfa grimmvžgastan, er baržiz bolr, var a brot ha/fvž.
28  5	Liggia at iordo allra flestir nižiar žinir at nįm oržnir; vanntattv vķgi, var žer žat scapad, at žv at rógi rķcmenne vart.»
Ža gret Sigrvn. Hann qvaž:
29  4	«Hvggastv, Sigrvn! Hildr hefir žv oss veriž, vinnat scioldvngar sca/pom.» Sigrvn qvaž: «Lifna mvnda ec nv kiosa, er ližnir ero, oc knetta ec žer žo i fašmi felaz.»
Helgi fecc Sigrvnar, oc atto ža/ sono; var Helgi eigi gamall. Dagr Ha/gnason blotaži Ožin til fa/dvrhefnda; Ožinn leži Dag geķrs sins. Dagr fann Helga mįg sinn žar sem heitir at Fioturlvndi; hann lagdi igognom Helga mež geirnom; žar fell Helgi, enn Dagr reiž til [Seva-]fialla oc sagdi Sigrvno tižindi:
30  5	«Trį/žr em ec, systir! trega žer at segia, žviat ec hefi na/žigr nipti gretta: fell i morgon vnd Fioturlvndi bvžlvngr sa er var beztr i heimi oc hildingom a hįlsi stož.»
31  5	Sigrvn qvaž: «Žic scyli allir eižar bķta, žeir er Helga hafžir vnna at eno liosa leiptrar vatni oc at vrsvolom vnnar steini.
32  5	Scrižiat žat scip, er vnd žer scriži, žott oscabyrr eptir leggiz! rennia sa marr, er vnd žer renni, žottv fiįndr žina foržaz eigir!
33  5  9	Bitia žer žat sverž, er žv bregdir, nema sialfom žer syngvi vm ha/fši! ža veri žer hefnt Helga da/ža, ef žv verir vargr a vižom vti, a/žs andvani oc allz gamans, hefžir eigi mat, nema a hrovm spryngir.»
34  5	Dagr qvaž: «Or ertv, systir! oc ervita, er žv brožr žinom bižr forscapa; einn veldr Ošinn ollo ba/lvi, žviat mež sifivngom sacrvnar bar.
35  5	Žer byžr brožir ba/ga ra/ža, a/ll Uandilsve oc Vigdali; hafžv halfan heim harms at gioldom, brvžr ba/gvariž! oc bvrir žinir.»
36  5	Sigrvn qvaž: «Sitca ec sva sęl at Sevafiollom ar ne vm netr, at ec vna lifi, nema at liži lofšvngs lioma bregši, renni vnd visa Vigblor žinig, gvllbitli vanr, knega ec grami fagna.
37  5	Sva hafži [Helgi] hrodda gorva fiandr sina alla oc frondr žeirra, sem fyr vlfi ožar rynni geitr af fialli geiscafvllar.
38  5	Sva bar Helgi af hildingom, sem itrscapašr ascr af žyrni, eša sa dyrcalfr da/ggo slvnginn, er ofri ferr a/llom dyrom, oc horn gloa viž himin sialfan.»
Hį/gr var gorr eptir Helga. Enn er hann com til Valhallar, ža ba/ž Ožinn hanom a/llo at raša mež ser. Helgi qvaž:
39  5	«Žv scalt, Hvndingr! hveriom manni fótla/g geta oc fvna kynda, hvnda binda, hesta geta, gefa svķnom sož, ažr sofa gangir.»
Ambót Sigrvnar gecc vm aptan hia ha/gi Helga oc sa, at Helgi reiž til ha/gsins mež marga menn. Ambótt qvaž:
40  5	«Hvart ero žat svic ein, er ec sia žicciomz, eža ragnara/c? — rķža menn da/žir, er ióa yšra oddom keyrit, — eža er hildingom heimfor gefin?»
41  5	Helgi qvaž: «Era žat svic ein, er žv sia žicciz, ne aldar rof, žottv oss litir, žott ver iói ora oddom keyrim, heldr er hildingom heimfor gefin.»
Heim gecc ambót oc sagši Sigrvno:
42  5	«Vt gac žv, Sigrvn fra Sefafiollom! ef žic folcs iažar finna lystir; vp er ha/gr lokinn, kominn er Helgi, dolgspor dreyra, da/glingr baž žic, at žv sįrdropa svefia scyldir.»
Sigrvn gecc i ha/ginn til Helga oc qvaž:
43  5	«Nv em ec sva fegin fvndi ocrom, sem įtfrekir Ožins ha/car, er val vito, varmar brašir, eža da/gglitir dagsbrvn siį.
44  5  9	Fyrr vil ec kyssa konvng olifšan, enn žv bložvgri brynio castir; hįr er žitt, Helgi! helo žrvngit, allr er visi valda/gg sleginn, hendr vrsvalar Ha/gna mįgi; hve scal ec žer, bvdlvngr! žess bót of vinna?»
45  5  9	Helgi qvaž: «Ein veldr žv, Sigrvn fra Sefafiollom! er Helgi er harmda/gg sleginn: gretr žv, gvllvariž! grimmom tarom, solbiort, svšron! ašr žv sofa gangir; hvert fellr bložvgt a briost grami, vrsvalt, innfialgt, ecka žrvngit.
46  5  9	Vel scolom drecca dyrar veigar, žott mist hafim mvnar oc landa; scal engi mažr angrlióž qveža, žott mer a briosti beniar lķti: nv ero brvžir byrgžar i ha/gi, lofda disir hiį oss ližnom.»
Sigrvn bió seing i ha/ginom:
47  5	«Her hefi ec žer, Helgi! hvilo gorva angrla/sa mioc, Ylfinga nižr! vil ec žer i fažmi, fylkir! sofna, sem ec lofžvngi lifnom myndac.»
48  5	Helgi qvaž: «Nv qvež ec enscis orvent vera siž ne snimma at Sevafiollom, er žv a armi olifžom sefr, hvit, i ha/gi, Ha/gna dottir! oc ertv qvic, in konvngborna!
49  5	Mal er mer at riža rožnar bra/tir, lata fa/lvan ió flvgstig troža; scal ec fyr vestan vindhialms brvar, ažr Salgofnir sigržiož veki.»
Žeir Helgi rižo leiž sina, enn žer foro heim til boiar. Annan aptan let Sigrvn ambót halda vorž a ha/ginom. Enn at dagsetri er Sigrvn com til ha/gsins, qvaž hon:
50  5	«Cominn veri nv, ef koma hygši, Sigmvndar bvrr fra sa/lom Ožins; qvež ec grams žinig grenaz vanir, er a asclimom ernir sitia oc drifr drott a/ll dra/mžinga til.
51  5	Veržv eigi sva or, at ein farir, dis sciolldvnga! dra/ghvsa til: verda a/flgari allir a nottom da/žir dolgar, mer! enn vm daga liosa.»
Sigrvn varž scammlif af harmi oc trega. Žat var trva i fornescio, at menn veri endrbornir, enn žat er nv ca/llvš kerlinga villa. Helga oc Sigrvn er callat at veri endrborin; het hann ža Helgi Haddingiascati, enn hon Kara Halfdanardottir, sva sem qvežit er ķ Karoliožom, oc var hon valkyria.
Anmęrkning til Helgakviša Hundingsbana II
I den foran aftrykte Tekst af dette Digt har jeg, for ikke at forstyrre Sammenhęngen, ved Slutningen af Prosastykket efter V. 18 udeladt et Stykke, som indtager halvtredje Linje i R, og stillet V. 19–24 paa et andet Sted, end de findes i Hskr., samt foretaget en liden Ęndring i Overskriften til V. 19. R har dette saaledes:
Efter: ža hlóžo volsvngar seglom (se foran S. 194, L. 2 paa anden Spalte) fortsęttes:
ža q. gvdmvndr. Sva sem fyrr er ritaž i helga qvižo. Hverr er fylkir sa er flota styrir*) oc feicna liž forir at landi. Sinfiotli. sigmvndar son svaraži oc [er] žat enn ritaž. Gvdmvndr reiš heim mež hersa/go ža sa/množo granmars synir her. o. s. v. (se foran S. 195, 2den Spalte).
Efter: oc knetta ec žer žo i fašmi felaz (se foran V. 29, L. 6) fortsętter R saaledes:
Žetta q. gvdmunšr (sic!) granmars**) son. Hverr er scioldvngr sa er scipom styrir. letr gvnnfana gvllinn fyrir stafni žiccia mer friž ifarar broddi verpr vigroža vm vikinga. Sinfiotli q. Her ma ha/dbrodr . . . . . . (se foran V. 20–24) . . . . . . ero. hildingar ha/llzti sniallir. Helgi fecc sigrvnar oc atto ža/ sono var helgi eigi gamall. o. s. v. (se foran S. 196, 2den Spalte).