AM 624, 4°, side 293297:
|
... aana ok ganga žar yfer godra manna saaler aan allri hręzlu, enn syndogra manna saaler ganga | miog hręddar, ok skolu žęr af falla brwne. ok ganga sumar leing[ra] enn sumar skemmra ok skal j žeirre aa brenna sem j ellde likur medur likum enn illr medur jllum. [Su]mer standa til j žeirre aa til nafla eda til knia sumer under hendr, sumer under hauko, sumer til uarra enn sumer til brwna ok huern dag ero žeir eilijfliga pijnder. Ža komz paal postoli vid ok klauck uesauld žeirra ok eymd ok spurde eingill hueriu žetta gegndi eda sętti. enn eingell sagdi honum: žeir menn sem standa til kni[a] ero žeir sem baakmaaluger woro ok gott žotti margt at męla wm adra munnskvalldur ok [o]hliodon giordo j kirkiu ža er enn helga messa var sun gin, enn žeir menn er til nafla standa woro hord[omsmenn] ok aatu ofmicit ok drucku ok eigi ui lldo lata hungra sic firi guds saker. enn žeir er under hendr standa ręntu ok staalu jafn kristna sier, enn žeir er under hauko standa suikia annan til lijfs ok fiar, enn žeir er til munnz standa lifdi efter munadar rade ok ei žyrmdo fodr ok modur j illum ordum ok firilietu guds ord ok helga trw. enn žeir til brwna standa baurdo fodr sinn ok moodr ok sooro eida raanga ok myrto menn til fiar sier ok toko fie illa edr ręntu kirkiur ok eigi uilldu firigefa odrom ok eigi uilldu til skriftar ganga nie yf[irb]ęta.
sagdi eingell er selldu aa | Žuij nęst komo žau i žann stad er [menn] aatu twngar sijnar. Žesser eru žeir leigu ord sijn ok toko uid mwtum okuoro omyskunnsamer uit žurfamenn, blot rijfer ok gaudrijfer eru. nu komo žeir j žann stad er konur ungar ok margar uoro. žęr uoro i bikod[om kyrt]lum, brunno žęr jnnan enn fruso utan. ormar ok pauddor hraukto ok [....] sarliga, enn fiandur staungodo žęr med spiotum enn sumer baurdo med uaundum. ža spurdi pall postoli huat žęr hofdu giort til sua micilla pijsla. ei[n]gell suarrar honum: žessar saurgodoz under fręndur sijna ok giordu hordom under bęndr sijna, ok drapu aa laun baurn sijn ok žęr
konur er fie toko a sier, žad woro pwtor ok eigi idroduz firi daudan. Ža komo | žeir j žann stad er menn aatu froska pauddr ok naudror ok allzkyns kui kendi. Ža spurdi pall postoli huat žęr hofdo giort. Ža suaradi eingell: žesser menn aatu ok drucku aa haatijdum ok satu j maurgum dryckium ok uilldu eigi hlyda ža er enn helga messa war swngin ok uilldu eigi fasta ok uoro offaster af fie sijno wit fatęka menn ok helga stade.
Ža gengo žau enn ok fundo hus micit ok sau j žui menn marga ok alla nockta ok | woro sumt konur enn swmt karlmenn ok uoro jlla pijnder af froste ok elldi. Paulus spyr: huat giordo žesser menn til sua micilla pijsla. eingell suarar: žesser menn uilldo eigi gefva firi gud saker klędi nie skuo ok eigi mat nie dryck ok lietuz eigi siaa nie uita uesauld nie eymd fatękra manna f[au]durlausra barna, eckna ok kuenna forstaudolausra ok ecki uilldo hialpa fręndum sijnum ok uis udo wr herbergium sijnum žurfamonnum.
inn wm kuerkr honum ok | Ža komo žeir j žann stad er madur stod uid stiku ok twnga hans dreigen wt ok negld uit stikuna ok stodu uid fiandr ok baurdo hana medur iarnuolum. Ža spurdi postolinn žui sia madur žoldi sua micla pijno. eingell suarar: žesse madurinn ok huerr annara er sua eru pijnder woro jller j tungu, um baru skiott uitne ok žeir er žui oollo er fręn dur urdo fiandmenn ok uiner [hro]parar uoro af hans rog[i] ok margyrdum, ok sua gramd e hann gud att sier med sinne twngo, žar er hann soor oosęra eida ok męllti uid fodr sinn ok modur, brędr ok systur eda presta eda kennimenn ža er messor syngia ok foro med lygi ok lausung manna j millum. enn komo žeir i žann st[ad er] menn uoro grafner j iord nidr under hendr ok war lagdr aa herdar žeim elldr ok aa [k]etill ok woro žar i saa ler kristinna manna ok wall sem maatte. ža spyrr pall postoli huad žesser menn hefdi g iort. eing[e]ll suarar: žeir woro drottins suikarar, ręntu heilaga kirkiu, drapu byskupa ok lęrda menn adra ok baurdo faudr ok modr, baurn eda syskin eda skyllda fr
ę[n]dur ok foro med galldra ok giornijngar eda firigiordo monnum eda bwfie af fiandans krafte. | Ža męllti pall postoli: uei uei ydr syndogum monnum: oosyniu uoro žier borner i hei men. ža suaradi eingell: žui lętr žu sua aumliga att žessara manna saalum ok p ijslum: eigi hefer žu enn sied žeira manna pijsler er mestar eru i heluijti.
Ža leidde han postolan at siaa einn brunn med vij innseglum. ža męllti eing[e]ll | uid postolan at han skylldi standa langt fra att hann mętti standaz ža enu miclu oožefan er žadann laust wr žeim enum fwla brunne. enn wr žessum enum fw la pytt ok illa ža laust sua illum žef at hann uar uerre enn allar adrar hel uijtis kualer. ok enn sagdi eingell sua att huerr žeirra er j ženna pytt fellr saa aa alldri uon til guds. ža suarar pall postoli: huerir eru žeir er sua eru aumer. michael eingel suarar: žeir sem eigi uilldo trw aa gud almattigan ok žeir sem taulodu lygi att gud uęri fader ok sonr ok heilagur ande, ok žui at hann sie af helgum anda ok borinn af mariu meyio ok ei trwdo bwrd kristz nie upprisu hans, ok žui at hann uęri krossfestur ok žeir er toko uid trw ok kristne ok hielldu eigi sijdan, ok eigi uilldo taka holld ok blod drottins uors ihesu christi ok eigi uilldu til skriftar ganga. nu komo žeir j žann stad er uoro konor ok karlar ok žoldu illar pijsler, ęptu sem hęst ok hofdo micla r audd ok hrędiliga, ok war žar leidiligur krytur ok gratr, op ok gabb ok gnistann tanna. žeir menn uoro brender aa baale ok sinndranda griote, ok aumliga uellder ok barder med sleggium, enn suma rijfu wargar ok hundar j sundur, en suma hiuggo or mar ok naudror ok sua illa kualdar att žad fęr einge talid nie tint mannli gri twngo at eij žylde žad folk fleira ok uerra ok woro žęr saaler j sua diu pum stad sem er j mille [h]imens [ok] jardar, ok sagdi eingell at žad uoro bannsetter menn žeir sem gud pijndo ok j hofudsyndum ok glępum uoro ok uilldu eigi aflata nie yferbęta nie sęttaz uitt gud, ok žeir er aurvilnaudoz guds myskunnar ok alldri uilldo firigefa audrum misgiorder. [O]k ža saa postolinn
borna saal syndogs mannz til heluijtis ok fylgdo vij einglar fiandans ok foro | med hana jlla ok baurdo hana ok brugdo brixlom ok męllto sua uit hana: uei uerde žier synd og sala, aum ok uesaul ertu. aa uorar fortaulor hlydder žu žier miog oo hagligar ok eigi giorder žu žurfter žijnar medan žu maatter biarga žier hier j u[er] olldinne. ža saa hann adra saal borna til himinrikis ok fylgdo henne vij einglar guds med miclum saung ok dyrdligri raudd ok ooumrędiligum fagnadi ok gle di ok męllto žeir uit saalina: gledz žu enn helga žui at žu gerder žijns drott ins uilia ok alldri skalltu žijna samuist uid hann skilia. žui at žu skilder li kam žinn fra maurgo žui er honum žotti gott att hafa ok giorder žad firi guds saker žess skalltu nw niota ok taka ža sęlu aa moti er einge kann fra att seigia ok er sw sęla endalaus. žaa ęptu syndogra manna saler er i heluijti woro med aumligri rauddo ok męlltu sua: myskunna myskunna. Michael ok pall postoli heyrdo til huersu aumliga žessar saler gretu ok bado. sijdan badu žęr žessum ordum: michael ok pall postoli, myskunna myskunna guds uesligum saalum ok ueit žeim nockra hialp ok myskun. ok ža suarar drott inlig raudd sua męlandi: ek uar krossfestr firi ydrar saker ok ek uar žremr nau glum negldur. mier uar gefit eitur at drecka ok ek žoldi haduligar hrakningar ok [uard] uid uerde selldur. sijdan žoldi ek drap ok dauda firi ydur att žier skylldot uera med mier j eilijfum fagnadi. enn žier lietud j moti koma lygi ok lau sung dramb ok manndrap ok aagirne ok aufond, skraukuitne ok munneid a hordom ok lostaseme, hlaatur ok skelke ofaat ok ofdryckiu, lete ok lijkams munod, mikelęti, blot ok bann ok wmyskunnseme uidr ža er ydar žurfto. žier fostodud jlla minn pijslardag ok hiell dut illa heilagt minn upprisudag, enn helga drottins dag. ek lieda ydr allt žad er žier žurftod att hafa, enn žier uilldot ecki
gefa til minna žacka huorki mat nie dryck. oouerdogur er saa at ži | ggia myskunnina seiger bokin er aungva uill audrum ueita. ža uard illur rytur i žeim uesaulum saalum ok baadu enn myskunnar. ža suarade guds raudd ok męllti: firi mijna micla myskun ok bęnn Michaell eingels ok Pals postola, ža gef ek ydr huijld fra noni laugardagsins ok til fyrsto tijdar maa nudags. ža glauddozt allar kristnar saaler uit ža giof, enn žęr hinar ueslaugo saler hrygdoz uid ža giof ok huijld er aungva uon aattu til guds. enn męlltu kristnar saler: blezadur siertu guds [sonr] er žu gaft oss huilld žessa. er oss ok meiri huijlld at žessum helgum dęgrum enn at ollom daugum lijfs uors. nw męler sua bokin af guds ordum: saa er helldur uel hinn helga drott ins dag ok hinn helga pijslar dag uors herra ihesu christi ok gengur riettiliga til skrifta, hann skal riettliga med gudi uera utan enda. Pall postoli spurdi eingell huersu margar pijsler woro j heluijte. eingell suarar: žo at uęri hundrad tungna ok uęri aurtalin, ža uinnaz žęr eigi til at telia allar pijsler er i heluij te eru. ok žęr saumo twngr uęri fyrr męddar maadar ok moodar enn f iengi talt alla ža hluti gęzsku ok sęlu er med gudi eru j himnum ok hans helgum monnum. Nw hofum wier heyrt huersu micit skilr eilijfa sęlu ok ei lijfa kuaul. giorum sem dauid seiger j psalltarnum: declina a malo et fac bonum. Laatum af jllu ok giorum gott. ža eigum uier uist hia kriste ok erum ža wid skillder žessar pijsler sem nu hefer werit fra sagt ok saa er ę sęll er žar skal blijfa ok wera. Nw gerum af žui žaurf wora ok naudsyn ok latum eigi ganga aa oss oorękt ok hirtunarleysi sem flesta menn tęler ža hina litlu stund er uier erum hier j heime. Nw eigum uier sua at gera sem uier uilium žessa hina litlu stund att uier sewm utan enda sęler med gudi. žad uill hann ok hans helger menn, per omnia secula seculorum. Amen.
Fragment i AM 681 c, 4° bl. 1r:
|
... i heluite. eingillin sagdi: žo at ueri c. tungnna ok ueri aurtali, ža uinnazt ...
eigi til at telia allar žer pisler eru i heluite eru, ok žer somu tungur uere en
fyrr meddar ok modar en feingi talt alla ža hluti gezku ok selu er med gudi er[u] i
himnum. ok hans helgum monnum. Nu hofum uer heyrt huersu micit at skilr
eilifa selu ok eilifa kuol. giorum sem dauid segir i saltaranum: declina ad
male et fac bonum: latum af illu ok giorum gott. ža eigum uer uist hia kriste ok
erum ža uid skildir fra žessum pislum sem nu hefir fram uerit sagt. ok sa er ę sell
er žar skal blifa ok uera. Nu giorum af žui žorf uora ok naudsyn ok latum eigi
ganga aa oss orekt ok hirtannarleyse, en flesta menn telir ža hina litlu stund er
uier erum hier i heime. Nu eigu uier suo at giora sem uier uilium žessa hina
litlu stund at uier seum utan enda selir med gudi. žat uill hann ok hans helgir
menn ...
| |